مطالعه موتورولا ريزر 2020

موتورولا با عرضه دومين نسل از موبايل تاشدني ريزر مي‌خواهد با برانگيختن حس نوستالژي متخصصان، ارزش نجومي اين موبايل را توجيه كند.

تقريبا ۱۵ سال پيش و زماني‌كه متخصصد موبايل‌هاي موبايل به برقراري تماس و ارسال پيام كوتاه محدود مي‌شد، موبايل‌هاي تاشوي «ريزر» موتورولا جزو پرطرفدارترين موبايل‌هاي بازار محسوب مي‌شدند. طراحي فوق‌العاده جذاب اين موبايل‌ها به شكلي بود كه براي پاسخ به تماس، كافي بود آن را با انگشت شستان باز و براي پايان‌دادن مكالمه ببنديد. محبوبيت ريزر به‌قدري بود كه حتي پايش به فيلم‌هاي سينمايي هاليوودي نيز باز شد. كم‌كم موبايل‌هاي ريزر به بخشي از سبك زندگي مردم تبديل شدند؛ درست‌مثل فندك‌هاي زيپو كه خيلي‌ها با اينكه سيگاري نيستند، صرفا براي صداي جذاب باز و بسته كردنش مي‌خريدند.

اولين مدل ريزر كه سال ۲۰۰۴ ميلادي معرفي شد، توانست به فروش ۱۳۰ ميليون دستگاه برسد كه هنوز هم در بين همه موبايل‌هاي تاشو، ركوردي دست‌نيافتني به‌حساب مي‌آيد. در سال‌هاي بعد، مدل‌هاي جديدي از ريزر با پسوند‌هاي مختلفي وارد بازار شدند تا اينكه در سال ۲۰۰۷، مدل Razr2 به‌عنوان آخرين موبايل تاشوي سري ريزر عرضه شد؛ چراكه با تولد سيستم عامل اندرويد، موتورولا طراحي تاشو را كنار گذاشت و مثل شركت‌هاي ديگر به طراحي ساده براي سري ريزر روي آورد.


مطالعه ويدئويي ريزر 5G

تماشا در يوتيوب | تماشا در IGTV


فروش ضعيف و ناتواني در رقابت با برندهاي پرفروش جهان مثل اپل، سامسونگ و شيائومي، موتورولا را وادار كرد كه به سمت توليد موبايل‌هاي متفاوتي برود و چه ايده‌اي بهتر از زنده‌كردن پرفروش‌ترين موبايل تاريخ شركت؟! در شرايطي كه موبايل‌هايي با نمايشگر تاشدني موضوع جديد دنياي فناوري بودند، موتورولا با تلفيق ايده‌ي نمايشگر تاشدني و طراحي نسل اول ريزر يعني V3، موبايل اندرويدي جديدش را معرفي كرد. اين موبايل كه «موتورولا ريزر» (بدون هيچ پسوندي) نام داشت، اواخر سال ۲۰۱۹ ميلادي معرفي و چند ماه بعد وارد بازار شد؛ البته فروش آن به بازار آمريكا و اپراتورهاي خاصي محدود بود.

مثل تمام موبايل‌هايي كه به نمايشگرهاي تاشدني مجهز شده‌اند، ريزر 2019 هم اشكالات زيادي داشت و همين موضوع موتورولا را مجبور كرد كه در كمتر از چند ماه و در آخرين روزهاي تابستان سال جاري، نسل جديد اين موبايل را با نام موتورولا ريزر 2020 معرفي و وارد بازار كند؛ البته در برخي از كشورها دستگاه جديد با نام موتورولا ريزر 5G شناخته مي‌شود. برخلاف مدل سال گذشته كه فقط مخصوص اپراتورهاي آمريكا بود، ريزر 2020 به‌صورت جهاني عرضه شد و همين موضوع كمك كرد تا بتوانيم ميزبان آن در اخبار تخصصي، علمي، تكنولوژيكي، فناوري مرجع متخصصين ايران باشيم.

موبايل موتورولا ريزر 2020 از سوي شركت هما تلكام براي مطالعه در اختيار اخبار تخصصي، علمي، تكنولوژيكي، فناوري مرجع متخصصين ايران قرار گرفته است.


طراحي و كيفيت ساخت ريزر 2020

قطعا مهم‌ترين بخش در مطالعه ريزر 2020، طراحي آن محسوب مي‌شود؛ چراكه اگر طراحي و ظاهر اين موبايل را كنار بگذاريم، برتري خاصي در مقايسه با ديگر موبايل‌هاي هوشمند ندارد. ريزر 2020 هم مانند مدل سال گذشته، بر مبناي طراحي موبايل پرفروش، كلاسيك و نوستالژيك ريزر V3 موتورولا طراحي شده است.

وقتي‌كه موبايل بسته باشد با دستگاهي فوق‌العاده كوچك، جمع‌وجور و باريك مواجه مي‌شويد كه تقريبا مربعي است و به‌راحتي در هر نوع جيبي، حتي جيب پيراهن هم جا مي‌شود و ظاهر خيلي خاص و زيبايي هم دارد كه در بين ديگر موبايل‌هاي هوشمند پيدا نمي‌شود. بد نيست بدانيد كه علاوه بر رنگ مشكي براق كه براي مطالعه در اختيار داشتيم، موتورولا ريزر 5G در دو رنگ ديگر نقره‌اي و مسي هم به‌فروش مي‌رسد.

هر دو طرف ريزر 5G در حالت بسته از شيشه‌ي براق ساخته شده‌اند؛ شيشه‌اي كه نه‌تنها اثرانگشت را به‌وضوح و با كيفيت زيادي نشان مي‌دهد، بلكه فوق‌العاده هم ليز است. با توجه به ارزش خيلي زياد ريزر 5G، بايد با بيشترين وسواس از آن استفاده كنيد. با اينكه شيشه‌هاي دو طرف موبايل از جنس شيشه‌هاي مقاوم گوريلا گلس ۵ هستند، فقط يك‌بار ليز خوردن آن كافي است كه با چند ۱۰ ميليون تومان پولتان خداحافظي كنيد.

روي موبايل نمايشگر كوچك ۲٫۷ اينچي با دقت ۸۰۰×۶۰۰ پيكسل تعبيه شده است كه در‌مقايسه‌با مدل سال گذشته هيچ تغييري ندارد. اين نمايشگر برخلاف نمايشگر داخلي كه از پنل OLED پلاستيكي استفاده مي‌كند، از OLED شيشه‌اي بهره مي‌برد و به آسيب‌پذيري آن نيست؛ به‌خصوص كه يك لايه شيشه‌ي گوريلا گلس نسل پنجم هم روي آن قرار دارد.

درست پايين نمايشگر دوم، تك دوربين اصلي ريزر 5G قرار دارد. دوربين دقيقا زير نمايشگر بيروني است و اگر بخواهيد در حالت بسته با موبايل كار كنيد، به احتمال زياد انگشتانتان مدام روي دوربين مي‌رود و آن را لك مي‌كند. در مورد دوربين در ادامه به‌طور مفصل توضيح خواهيم داد، ولي اگر عكس‌هاي ثبت‌شده با ريزر 5G تار شد، احتمال زيادي وجود دارد كه لنز دوربينتان كثيف باشد.

وقتي مي‌خواهيد موبايل را باز كنيد، قطعا بايد از دو دوستتان استفاده كنيد. اگر تصور مي‌كنيد كه مثل موبايل نوستالژي موتورولا ريزر V3 مي‌توانيد آن را يك دست باز كنيد و پس از تماس آن را با صداي دل‌نشيني محكم ببنديد، بايد نااميدتان كنيم. باز كردن موبايل با يك دست تقريبا غيرممكن است مگر اينكه ناخن دستتان را وسط آن قرار دهيد كه اين مورد را هم اصلا پيشنهاد نمي‌كنيم؛ چراكه نمايشگر ريزر 5G هم مثل ساير موبايل‌هاي تاشدني از روكشي پلاستيكي دارد و به‌راحتي با ناخن خط مي‌افتد و شايد صدمه ببيند.

عملكرد لولاهاي فلزي ريزر 5G در‌مقايسه‌با مدل سال گذشته بهبود خاصي تجربه نمي‌كند. انتظار داشتيم كه مثل تغييري كه سامسونگ در سري زد فولد ايجاد كرد، موتورولا هم بتواند نسل جديد موبايل تاشدني خودش را با لولاي بهتر، باكيفيت‌تر و بهينه‌تري ارائه كند. وقتي موبايل را باز و بسته مي‌كنيد، صداي ناخوشايندي از لولاها مثل صداي كشيده شدن لاستيك شنيده مي‌شود كه احساس ناامني نگران‌كننده‌اي را انتقال مي‌دهد؛ گويي كه بايد انتظار صدمه ديدن نمايشگر را داشته باشيد.

مورد بعدي اينكه برخلاف موبايل‌هاي تاشدني رقيب مثل گلكسي زد فليپ و زد فولد ۲، لولاهاي موتورولا ريزر 5G اجازه باز نگه‌داشتن موبايل در زواياي مختلف را نمي‌دهند؛ يعني يا بايد به‌صورت كاملا بسته از موبايل استفاده كنيد يا به‌صورت كاملا باز. به‌علاوه براي باز كردن موبايل بايد فشار بيشتري را در مقايسه با موبايل‌هاي سامسونگ وارد كنيد تا موبايل باز شود.

وقتي موبايل را باز مي‌كنيد، با نمايشگري تاشدني و OLED از جنس پلاستيك مواجه مي‌شويد كه بي‌نهايت آسيب‌پذير است و بايد با حداكثر دقت از آن استفاده كنيد؛ حتي وارد ساختن فشار به نمايشگر هم مي‌تواند باعث خراب شدن آن شود. بالاي نمايشگر، بريدگي نسبتا بزرگي قرار دارد كه دوربين سلفي، بلندگوي مكالمه و حسگرهاي مجاورت و روشنايي روي آن تعبيه شده‌اند.

سازوكار باز يا بسته‌شدن ريزر 5G جاي زيادي براي بهبود دارد. براي نمونه، وقتي مي‌خواهيد موبايل را ببنديد، نمايشگر كمي از بدنه بلند مي‌شود. موردي كه در درازمدت مي‌تواند به محلي براي تجمع گردوغبار تبديل شود. به‌علاوه حين بستن موبايل، نمايشگر كمي به پايين حركت مي‌كند كه اين موضوع هم كمي در ذوق مي‌زند و از سوي ديگر براحتمال ورود گرد و غبار به داخل موبايل مي‌افزايد.

ريزر 5G سازوكار روان و درستي براي سوييچ كردن بين نمايشگر بيروني و داخلي ندارد. هنگام بستن موبايل، زماني‌كه موبايل كمتر از ۹۰ درجه باز باشد، نمايشگر داخلي خاموش شده و نمايشگر بيروني روشن مي‌شود؛ درحالي‌كه در چنين وضعيتي، نمايشگر بيروني متخصصدي ندارد. يكي آزاردهنده‌ترين و بزرگ‌ترين ضعف‌هاي موتورولا ريزر 5G را مي‌توانيم نمايشگر پلاستيكي داخلي آن بدانيم. در مورد كيفيت و مطالعه مشخصات متخصص آن در ادامه سخن مي‌گوييم، ولي در مورد طراحي صفحه، از انديشه متخصصين ما بزرگ‌ترين ايراد، سطح ناهموار نمايشگر است.

در وسط نمايشگر دو تاخوردگي اصلي قرار دارد كه محل تا شدن ريزر 5G را نشان مي‌دهد؛ اما اين تاخوردگي‌ها به تميزي تاخوردگي‌هاي گلكسي زد فولد ۲ سامسونگ طراحي نيستند و كاملا به‌چشم مي‌آيند؛ به‌خصوص وقتي دستتان را روي نمايشگر بكشيد، برجستگي‌هاي مربوط به تاخوردگي‌ها را كاملا احساس مي‌كنيد. در چند روزي كه از اين موبايل براي مطالعه استفاده كرديم، متوجه شديم كه وضعيت اين تاخوردگي‌ها بدتر مي‌شوند و حتي برجستگي‌هاي جديدي روي نمايشگر موبايل نمايان شدند.

موتورولا مي‌گويد ريزر 5G مي‌تواند ۲۰۰ هزار بار باز و بسته شود. به‌طور متوسط هر شخص موبايل خود را روزي ۱۰۰ بار چك مي‌كند؛ بنابراين طبق ادعاي موتورولا، عمر مفيد ريزر 5G بيش از ۵ سال خواهد بود؛ اما در همين مدت كوتاهي كه از ريزر 5G استفاده كرديم، مي‌توانيم بگوييم كه عمر مفيد موبايل به‌مراتب كمتر از چيزي است كه موتورولا ادعا مي‌كند. اگر قرار باشد روزي ۱۰۰ بار موتورولا ريزر 5G را باز و بسته كنيد، به انديشه متخصصين نمي‌رسد كه يك سال هم دوام بياورد.

نمايشگر را كه كنار بگذاريم بايد به درگاه‌ها، كليدها و حسگرهاي ريزر 5G اشاره كنيم. پيش از همه به حسگر تشخيص اثرانگشت دستگاه اشاره مي‌كنيم كه پشت دستگاه و روي لوگوي موتورولا قرار دارد. در حالتي كه موبايل بسته باشد، حسگر جاي خوبي دارد و به‌راحتي مي‌توانيد آن را فشار دهيد؛ اما هنگامي‌كه دستگاه باز باشد، حسگر پايين‌تر از جاي استاندارد قرار مي‌گيرد و لمس كردن آن براحتمال ليز خوردن موبايل مي‌افزايد؛ بنابراين پيشنهاد مي‌كنيم كه تا جاي ممكن از قابليت تشخيص چهره دستگاه استفاده كنيد؛ چراكه متخصصدي‌تر از حسگر اثرانگشت موبايل است و با هر دو دوربين اصلي و سلفي هم كار مي‌كند.

به‌جز درگاه USB كه مثل اكثر موبايل‌ها در پايين ريزر 5G قرار دارد، شكاف سيم‌كارت هم روي همين لبه قرار گرفته است. ريزر 5G همان‌طور كه نامش هم نشان مي‌دهد، از اينترنت نسل پنجم همراهي مي‌كند. مدل ۲۰۱۹ ريزر فقط از سيم‌كارت‌هاي eSIM همراهي مي‌كرد؛ بنابراين فقط توسط تعداد محدودي اپراتور در آمريكا عرضه شد، ولي ريزر 5G از سيم‌كارت‌هاي معمولي هم همراهي مي‌كند. لغت «هم» را آورديم چراكه ريزر 5G مي‌تواند هم‌زمان يك سيم‌كارت معمولي و يك eSIM داشته باشد كه مورد دوم متخصصدي در ايران ندارد.

مورد آخر كه مي‌خواهيم به آن اشاره كنيم، كليد پاور موبايل است كه بالاي لبه سمت چپ دستگاه قرار دارد. هنگامي‌كه موبايل بسته باشد،‌ كليد پاور در جاي مناسبي قرار مي‌گيرد، ولي مثل حسگر اثرانگشت، كليد پاور هم جايگاه خوبي در حالت باز ندارد. به‌علاوه خود كليد پاور و كليدهاي كم‌وزياد كردن صدا، بسيار باريك هستند و فشردن آن‌ها چندان خوشايند نيست.


نمايشگر ريزر 5G

با برداشته شدن برخي موانع متخصص،‌ رفته‌رفته شاهد حضور پررنگ‌تر موبايل‌هايي با نمايشگر تاشو هستيم؛ اين محصولات فعلا ارزش بالاتري نسبت به نمونه‌هاي معمولي دارند. موتورولا ريزر 5G از انديشه متخصصين ابعاد نمايشگر، رزولوشن و نوع پنل‌ها همانند نسل گذشته است و تفاوت خاصي روي كاغذ با ريزر ۲۰۱۹ به چشم نمي‌خورد. ظاهر نمايشگر به واسطه فرم انحنادار بالاي آن با آنچه پيش‌تر ديده‌ايد، تفاوت دارد و از نسبت غير معمول و بسيار كشيده‌ي ۲۲:۹ نيز بهره مي‌برد.

همانند ديگر موبايل‌هاي تاشوي بازار، پوشش روي نمايشگر از جنس پلاستيك بوده و تفاوت سوايپ روي آن با نمونه‌هاي شيشه‌اي كاملا محسوس است؛ در محل لولا (كه نمايشگر از آنجا خم مي‌شود) در هنگام باز بودن موبايل شاهد اعواج اندكي در تصوير هستيم.

نمايشگر اصلي و ۶٫۲ اينچي ريزر جديد از نوع P-OLED است و رزولوشن ۲۱۴۲×۸۷۶ پيكسل را ارائه مي‌كند؛ نمايشگرهاي P-OLED برخلاف نمونه‌هاي عادي از زيرلايه پلاستيكي به‌جاي شيشه استفاده مي‌كنند و از اين انديشه متخصصين گزينه‌ي ساده‌تري براي نمايشگرهاي تاشو محسوب مي‌شوند. نمايشگر دوم و ۲٫۷ اينچي موبايل با نسبت تصوير ۳:۴ و رزولوشن ۶۰۰×۸۰۰ پيكسل تنها بخش كوچكي از نيازهاي متخصص را برطرف مي‌كند.

متاسفانه از نرخ نوسازي بالا و همراهي استانداردهاي HDR در ريزر 5G خبري نيست. پيش‌تر در برخي نمونه‌هاي تاشو اشكال روشنايي كم‌ را شاهد بوده‌ايم و در نگاه اول به ريزر 5G نيز تفاوت آن با اولدهاي مرسوم از انديشه متخصصين روشنايي محسوس است. بيشترين روشنايي نمايشگر در زمان استفاده از الگوي ۵۰ درصد سفيد (در پايين نمايشگر) به ۵۶۸ نيت رسيد؛ با الگوي ۱۰۰ درصد هم بيشينه روشنايي ۵۲۱ ثبت شد؛ اما نكته‌ي جالب، كمتر بودن ۵۰ نيتي روشنايي در محل تاشدن نمايشگر بود. رنگ مشكي تا دو رقم اعشار، روشنايي قابل اندازه‌گيري توليد نكرد؛ از اين رو كنتراست بي‌نهايت براي نمايشگر P-OLED دور از انتظار نيست.

متاسفانه با فعال‌سازي تنظيم خودكار روشنايي، تغييري در بيشينه‌ي آن ايجاد نمي‌شود. روشنايي حداكثر موبايل تقريبا نصف پرچمداران بازار با نمايشگرهاي OLED معمولي است؛ كره‌اي‌ها در زد فولد ۲ به خوبي نقص روشنايي اندك را حل كردند از اين رو اميدوار بوديم موتورولا نيز در نسل جديد ريزر چاره‌اي براي آن انديشيده باشد. روشنايي حداقل نمايشگر نيز ۴٫۷ نيت اندازه‌گيري شد كه اندكي بالاتر از رقبا ارزيابي مي‌شود. در بين نمايشگرهاي OLED كه در چند سال اخير مطالعه كرديم مي‌توان ريزر را در نيمه‌ي پاييني جدول از انديشه متخصصين خوانايي در فضاي باز قرار داد.

نمايشگر OLED بيروني و كوچك‌تر دستگاه در آزمايش ما روشنايي ۶۰۲ نيت را ثبت كرد و از خوانايي در زير نور خورشيد يك پله بالاتر از نمايشگر اصلي قرار گرفت. تغيير روشنايي يكي از نمايشگرها به تغيير در ديگري منجر مي‌شود؛ ولي براي نمايشگر بيروني تنظيم خاصي جز روشنايي در دسترس نيست. در مباحثه رنگ‌ها سه گزينه‌ي زير در تنظيمات نمايشگر اصلي به چشم مي‌خورند:

  • Natural: منطبق بر sRGB با كم‌ترين خطا
  • Boosted: منطبق بر sRGB با كمي اغراق در رنگ‌ها
  • Saturated: منطبق بر فضاي رنگ گسترده P3 (پوشش ۹۹.۵ درصدي) با رنگ‌هاي زنده‌تر

حالت پيش‌فرض Saturated از انديشه متخصصين تعادل سفيد يا وايت ‌بالانس به سردي (دماي ۷۸۰۰ كلوين) مي‌گرايد؛ اما زنده‌ترين رنگ‌ها در بين سه حالت را ارائه مي‌كند. خطاي ميانگين ۴٫۳ براي اين حالت قابل قبول و مناسب ارزيابي مي‌شود. حالت Natural با ثبت خطاي ميانگين ۱٫۴ نشان داد كه موتورولا به مسئله كاليبره كردن نمايشگر بي‌توجه نبوده است. استفاده از حالت Boosted توصيه نمي‌شود؛ زيرا نه رنگ‌هاي چندان زنده‌اي ارائه مي‌كند (از انديشه متخصصين وايت بالانس نيز وضعيت مناسبي ندارد) و نه دقيق‌ترين حالت نمايش رنگ را در بين سه حالت دارد.


نرم‌افزار و رابط متخصصي ريزر 5G

يكي از بارزترين ويژگي‌هاي بخش نرم‌افزاري ريزر 5G، به نمايشگر بيروني بازمي‌گردد. اين نمايشگر برخلاف ابعاد كوچكش، متخصصدهاي زيادي دارد و احتمالا در اكثر موارد، نيازي به باز كردن موبايل نخواهيد داشت. موتورولا رابط متخصصي مخصوصي را براي نمايشگر كوچك ريزر 5G در انديشه متخصصين گرفته است تا از ابعاد كوچك آن بيشترين استفاده را ببرد. تمام اعلان‌ها در نمايشگر دوم نشان داده مي‌شود؛ بنابراين بدون باز كردن موبايل مي‌توانيد پيغام‌هاي جديد را بخوانيد، تماس‌ها را پاسخ دهيد، رايانامه چك كنيد و حتي در يوتيوب ويدئو تماشا كنيد. 

در رابط متخصصي نمايشگر بيروني، اپليكيشن‌هاي كمي به‌صورت پيش‌فرض در فهرست اپليكيشن‌ها قرار دارد. اين اپ‌ها براي اجرا روي نمايشگر كوچك ۲٫۷ اينچي بهينه شده‌اند؛ البته مي‌توانيد اپ‌هاي ديگري را هم به فهرست اپليكيشن‌ها اضافه كنيد، ولي هيچ تضميني وجود ندارد كه به‌درستي روي نمايشگر كوچك اجرا شوند. مورد بعد اينكه، ارتباط يكپارچه‌اي بين دو نمايشگر بيروني و داخلي وجود دارد؛ براي نمونه اگر در حال تماشاي ويديوي يوتيوب با نمايشگر كوچك بيروني باشيد، با باز كردن موبايل، ادامه ويدئو روي نمايشگر بزرگ ۶٫۷ اينچي پخش خواهد شد؛ البته يكپارچگي در همه اپليكيشن‌ها به درستي كار نمي‌كند.

همان‌طور كه در مطالعه موتورولا اج پلاس هم گفتيم، موتورولا جزو معدود شركت‌هايي محسوب مي‌شود كه شخصي‌سازي و تغيير خاصي در رابط متخصصي اندرويد ايجاد نمي‌كند. رابط متخصصي موتورولا كه My UX نام دارد، به جز يك سري تغييرات جزئي مثل اضافه كردن دستورهاي حركتي و تعداد محدودي اپليكيشن و ويجت، تفاوت ديگري با رابط متخصصي اندرويد خالص ندارد. براي نمونه مي‌توانيم به اپليكيشن Moto Game اشاره كنيم كه براي تنظيم عملكرد و اعلان‌هاي موبايل هنگام بازي كردن استفاده مي‌شود؛ البته بعيد است كه كسي موبايل تاشدني ۱۴۰۰ دلاري ريزر 2020 را براي بازي كردن بخرد.

نزديك بودن رابط متخصصي ريزر 2020 به اندرويد خالص به موتورولا كمك مي‌كند تا بتواند به‌روزرساني‌هاي اندرويد را سريع‌تر براي اين موبايل منتشر كند. اين موبايل به‌صورت پيش‌فرض از اندرويد ۱۰ بهره مي‌برد و موتورولا هم وعده داده كه حداقل دو به‌روزرساني اصلي اندرويد را دريافت خواهد كرد؛ يعني هر دو نسخه‌ي اندرويد ۱۱ و اندرويد ۱۲ براي ريزر 2020 منتشر خواهد شد. خوشبختانه موتورولا سابقه خوبي در ارائه به‌روزرساني براي موبايل‌هاي خود دارد.


دوربين ريزر 5G

به‌انديشه متخصصين مي‌رسد مكانيزم تاشدن عمودي فضاي كافي براي استفاده از دوربين‌هاي توانمند يا باتري‌هاي حجيم را دراختيار طراحان قرار نمي‌دهد؛ چراكه ريزر در نسل دوم خود نيز عملكرد درخشاني و ويژگي‌هاي چشم‌گيري در زمينه‌ي دوربين ارائه نمي‌دهد. ريزر 2020 از دوربين تكي با وضوح ۴۸ مگاپيكسل استفاده مي‌كند و براي ثبت عكس‌هاي سلفي نيز به دوربين تكي ۲۰ مگاپيكسلي اتكا دارد.

دوربين پشتي ريزر از حسگر ۴۸ مگاپيكسلي و 1/2.0 اينچي با پيكسل‌هاي ۰٫۸ ميكرومتري بهره مي‌گيرد و از سيستم فوكوس خودكار تشخيص فاز (PDAF) همراهي مي‌كند. اين حسگر در پسِ لنز وايد معادل ۲۶ ميلي‌متر با با f/1.7 قرار دارد و براي كاهش اثرات لرزش دست، از سيستم لرزش‌گير اپتيكال OIS استفاده مي‌كند.

مانند تمام حسگرهاي چند ده مگاپيكسلي موجود در بازار، ماژول ۴۸ مگاپيكسلي ريزر 2020 نيز از فيلتر رنگي Quad-Bayer براي تجميع داده‌هاي هر ۴ پيكسل مجاور براي دستيابي به تصاوير ۱۲ مگاپيكسلي با پيكسل‌هاي بزرگ‌ترِ ۱٫۶ ميكرومتري استفاده مي‌كند. اين كار با هدف جذب نور بيشتر در محيط‌هاي تاريك و كاهش اتكا به نوردهي‌هاي طولاني‌تر انجام مي‌شود.

عكس‌هاي دوربين پشتي در طول روز رنگ‌هاي باطراوت و جزئيات رضايت‌بخشي دارند؛ اما عملكرد دستگاه در زمينه‌ي گستره‌ي ديناميكي چندان پايدار نيست. گاهي سايه‌روشن تصوير به‌خوبي مديريت مي‌شود و گاهي جزئيات تصوير در بخش‌هاي روشن به‌صورت كامل از دست مي‌رود. نرم‌افزار دوربين حالت Night Vision را نيز عكاسي بهتر در محيط‌هاي تاريك ارائه مي‌دهد؛ اما عكس‌هاي خروجي چندان چشم‌گير نيستند و به‌زردي گرايش دارند؛ فراموش نكنيم كه با دستگاه ۵۰ ميليون توماني طرف هستيم!

گالري عكس‌هاي دوربين اصلي

ريزر 2020 امكان عكاسي پرتره با افكت بوكه را نيز دارد؛ اما عملكرد آن در تشخيص سوژه و تفكيك آن از پس‌زمينه مناسب نيست. موبايل حتي گاهي وجود سوژه‌ را نيز كاملا انكار مي‌كند!

مكانيزم تاشدني ريزر 2020 و نمايشگر دوم آن به متخصص اجازه مي‌دهد تا با هر دو دوربين پشتي و جلو امكان گرفتن عكس‌هاي سلفي را داشته باشد. دوربين سلفي ۲۰ مگاپيكسلي ريزر ۲۰۲۰ در پسِ لنز F/2.2 قرار دارد و براثر استفاده از فيلتر رنگي Quad-Bayer عكس‌هاي ۵ مگاپيكسلي مي‌گيرد. از سوي ديگر، دوربين عكس‌هاي سلفي دوربين اصلي نيز به وضوح ۹ مگاپيكسل Downscale مي‌شوند. 

عكس‌هاي دوربين سلفي در روشنايي روز جزئيات مناسبي دارند؛ اما گستره‌ي ديناميكي آن‌ها بسيار محدود است؛ در نقطه‌ي مقابل، دوربين اصلي عكس‌هاي سلفي رضايت‌بخش‌تر با جزئيات بيشتر و كنترل بهتر نوردهي مي‌گيرد.

گالري عكس‌هاي دوربين سلفي

عكس‌هاي سلفي ثبت‌شده با دوربين اصلي
عكس‌هاي سلفي ثبت‌شده با دوربين سلفي

موبايل تاشدني موتورولا امكان فيلم‌برداري 4K تا سقف ۳۰ فريم‌برثانيه با دوربين اصلي و فيلم‌برداري 1080p تا سقف ۶۰ فريم‌برثانيه با دوربين سلفي را فراهم مي‌كند؛ اما خروجي آن چندان چشم‌گير نيست.


بازده و عملكرد ريزر 5G

برخلاف سامسونگ كه موبايل تاشدني زد فليپ را با تراشه‌ي پرچم‌دار اسنپدراگون ۸۶۵ پلاس به‌فروش مي‌رساند، موتورولا محصول گران‌ارزشش را با تراشه‌ي ميان‌رده‌ي اسنپدراگون ۷۶۵ نسخه‌ي 5G توليد مي‌كند. اين تراشه‌ي ۷ نانومتري، هسته‌هاي قدرتمند پرچم‌دار را با فركانسي كم‌تر به‌عنوان CPU‌ استفاده مي‌كند و به‌لطف پردازنده‌ي گرافيكي Adreno 620 درمقايسه‌با اسنپدراگون ۷۳۰ بالغ‌بر ۳۸ درصد بهبود عملكرد گرافيكي به‌ارمغان مي‌آورد.

پردازنده‌ي مركزي (CPU) از يك هسته‌ي ۲٫۴ گيگاهرتزي Kryo 475 Prime مبتني‌بر Cortex-A76، يك هسته‌ي ۲٫۲ گيگاهرتزي Kryo 475 Gold مبتني‌بر Cortex-A76 و ۶ هسته‌ي ۱٫۸ گيگاهرتزي Kryo 475 Silver مبتني‌بر Cortex-A55 در قالب ۳ كلاستر قدرتمند، مياني و كم‌مصرف استفاده مي‌كند. از سوي ديگر ماژول Hexagon 696 وظيفه‌ي پردازنده‌ي سيگنال تصوير (DSP) را برعهده دارد. تركيب CPU و GPU و DSP در تراشه‌ي ميان‌رده‌ي كوالكام مي‌تواند بالغ‌بر ۵٫۴ تريليون عمليات‌برثانيه انجام دهد.

موتورولا موبايل هوشمند ريزر 2020 را تنها در يك نسخه با ۸ گيگابايت رم LPDDR4x و ۲۵۶ گيگابايت حافظه‌ي ذخيره‌سازي بدون امكان ارتقا حافظه به‌فروش مي‌رسد. ما تصور مي‌كنيم چنين ظرفيتي براي بسياري از متخصصان كاملا كافي خواهد بود، از سوي ديگر رم ۸ گيگابايتي نيز تجربه‌ي چندوظيفگي بسيار خوبي را به‌ارمغان خواهد آورد.

عملكرد حافظه‌ موتورولا ريزر 2020 دربرابر رقبا
مدل‌ها ٫ عملكردنرخ خواندن ترتيبي
(مگابايت‌برثانيه)
نرخ نوشتن ترتيبي
(مگابايت‌برثانيه)
نرخ خواندن تصادفي
(مگابايت‌برثانيه)
نرخ نوشتن تصادفي
(مگابايت‌برثانيه)
موتورولا ريزر 2020۸۷۹٫۹۴۶۹٫۱۱۵۳٫۳۷۱۳۶٫۹۱
آيفون ۱۲ پرو مكس۸۲۱۶۲۵----
گلكسي زد فولد ۲۱۶۳۶٫۲۴۷۴۳٫۴۴۲۴۲٫۹۸۲۳۰٫۴۸
گلكسي نوت ۲۰ اولترا۱۷۷۲٫۴۴۷۸۱٫۵۹۱۸۸٫۷۵۲۲۸٫۴۱
گلكسي نوت ۲۰۱۷۰۶۵٫۵۵۷۷۱٫۳۲۰۹٫۱۳۲۳۹٫۴۹
آيفون ۱۲ پرو۸۱۷۱۲۵۹----
آيفون ۱۲۸۱۸۴۹۵----
شيائومي مي ۱۰۱۳۷۴٫۳۶۶۴۹٫۴۵۲۱۳٫۸۲۲۱۷٫۴۱
موتورولا اج پلاس۱۷۱۵٫۲۱۷۵۱٫۰۴۲۲۹٫۰۳۲۰۳٫۷۹
هواوي پي ۴۰ پرو۱۸۰۹.۹۷۳۹۴٫۵۳۲۰۴٫۶۵۲۳۵٫۶۵
گلكسي S20 پلاس۱۶۲۹٫۱۴۷۱۱٫۸۳۲۰۱٫۸۴۲۱۹٫۱۲
گلكسي S20۱۶۱۸٫۶۸۶۹۸٫۱۶۲۰۶٫۶۹۲۲۶٫۲۹
گلكسي S20‌ اولترا۱۶۳۷٫۹۳۷۰۳٫۱۲۰۸٫۵۱۲۲۸٫۵۸
گلكسي S10 پلاس۷۹۳٫۷۴۱۹۴٫۶۳۱۳۸٫۵۷۲۴٫۱
آيفون ۱۱ پرو مكس۱۵۹۵۶۸۹----
آيفون ۱۱ پرو۱۵۳۱۶۵۷----
آيفون ۱۱۱۱۹۷۵۰۴----
وان‌پلاس ۷ پرو۱۴۷۵٫۸۲۳۸۵٫۱۱۷۶٫۴۲۷٫۸۸
*تمامي بنچمارك‌هاي ذكرشده در اين جدول را اخبار تخصصي، علمي، تكنولوژيكي، فناوري مرجع متخصصين ايران اجرا كرده است.

حال بياييد به‌كمك بنچمارك‌ها، توان پردازشي خام موتورلا ريزر 2020 را مورد ارزيابي قرار دهيم. اخبار تخصصي، علمي، تكنولوژيكي، فناوري مرجع متخصصين ايران در مطالعه‌هاي موبايل از بنچمارك‌هاي AnTutu و PCMark براي سنجش كارايي كلي، Speedometer 2.0 براي عملكرد مرورگر، 3DMark براي عملكرد GPU، بنچمارك Geek‌‌‌Bench براي عملكرد CPU و GFXBench براي شبيه‌سازي اجراي بازي‌هاي 1440p و 1080p استفاده مي‌كند.

عملكرد موتورولا ريزر 2020 دربرابر رقبا
نام و كارايي بنچمارك / محصولAnTutu 8PCMarkSpeedometer 2.03DMarkGeekBench 5GFXBench
عملكرد كليمرورگرپردازنده‌ي مركزي و گرافيكيپردازنده‌ي گرافيكيپردازنده‌ي مركزيشبيه‌ساز بازي
Sling Shot Extreme
OpenGL/Metal
Wild Life
Vulkan/Metal
Single Core
Multi Core
Aztec Ruins
Onscreen/1440p
Car Chase
Onscreen/1080p
1440p1440pOpenGLVulkanMetalOpenGLMetal
ريزر 2020۲۶۵۳۴۱۸۰۷۲۴۹٫۷۳۴۲۶
OpenGL
۱۶۷۰
Vulkan
۶۱۳
۱۸۹۱
۱۸٫۰
۸٫۴
۱۸٫۰
۸٫۴
--۲۶٫۰
۲۱٫۰
--
آيفون ۱۲ پرو مكس۵۸۹۲۲۷--۲۰۳٫۵۷۰۲۸
Metal
۹۱۳۰
Metal
۱۵۹۲
۴۱۶۷
----۴۱٫۰
۳۲٫۵
--۴۳٫۲
۶۶٫۴
آيفون ۱۲ پرو۵۶۶۳۰۵--۱۹۸٫۷۶۷۴۳
Metal
۸۶۶۶
Metal
۱۵۹۰
۳۹۸۵
----۴۷٫۱
۳۳٫۴
--۴۹٫۲
۷۰٫۱
آيفون ۱۲۵۸۶۳۹۰--۱۹۳٫۳۶۸۳۸
Metal
۹۰۴۶
Metal
۱۶۱۳
۳۹۹۷
----۴۹٫۹
۳۲٫۱
--۵۲٫۳
۷۰٫۹
گلكسي زد فولد ۲
(Adaptive)
۵۷۷۱۱۹۱۲۳۸۷۷۳٫۷۸۰۵۰
OpenGL
۴۱۱۳
Vulkan
۹۷۷
۳۱۶۵
۲۱
۲۲
۲۱
۲۲
--۲۷
۴۷
--
گلكسي نوت ۲۰ اولترا
(
Adaptive)
۵۰۵۲۳۲۱۲۰۸۱۶۷٫۴۷۳۲۵
OpenGL
--۹۴۱
۲۷۸۴
۱۳
۱۹
۱۳
۱۹
--۲۴
۴۹
--
گلكسي نوت ۲۰۵۰۴۷۸۹۱۰۳۴۴۶۳٫۲۷۲۴۰
OpenGL
--۹۰۳
۲۷۳۶
۲۰
۲۰
۲۰
۲۰
--۴۲
۵۰
--
موتورولا اج پلاس۵۸۵۷۴۵۱۲۰۲۸۶۸٫۵۸۲۶۶
OpenGL
--۹۱۳
۳۳۸۷
۳۲
۲۱
۳۲
۲۱
--۴۸
۵۲
--
آيفون ۱۱ پرو مكس۵۴۷۱۹۳--۱۴۹٫۱۶۴۱۱
Metal
--۱۳۱۰
۳۳۶۸
----۴۵٫۳
۲۸٫۸
--۴۹٫۶
۶۴٫۶
 آيفون ۱۱ پرو ۵۴۶۰۰۵----۶۴۳۸
Metal
--۱۳۱۵
۳۳۶۱
----۴۵٫۳
۲۸٫۴
--۴۸٫۹
۶۲٫۷
آيفون ۱۱۵۲۲۱۷۰----۶۵۵۸
Metal
--۱۳۲۶
۳۲۶۲
----۵۹٫۹
۳۱٫۶
--۶۰
۷۱٫۶
شيائومي مي ۱۰۵۶۳۸۰۶۱۰۹۴۳--۷۷۸۹
OpenGL
--۹۰۴
۳۳۳۷
--۳۰
۲۰
۴۵
۵۰
--
هواوي پي ۴۰ پرو (Perf. mode) ۱۰۴۲۸--۶۴۱۰
OpenGL
--۷۷۹
۳۲۱۸
--۱۶
۱۷
--۳۱
۴۵
--
گلكسي S20۵۰۵۰۴۱۱۰۳۵۱--۷۱۸۸
OpenGL
--۹۱۲
۲۸۰۱
--۲۳
۲۰
--۴۴
۵۰
--
گلكسي S20 اولترا۵۲۷۴۲۹۱۰۴۰۲--۷۲۳۰
OpenGL
--۹۱‌۷
۲۷۷۴
--۲۰
۲۰
--۴۵
۵۱
--
وان‌پلاس ۷ پرو
(۹۰ هرتز)
۴۷۲۲۷۲۹۱۹۶--۶۰۷۱
OpenGL
--۷۲۱
۲۶۴۰
--۱۳
۱۶
--۳۱
۶۶
--
*تمامي بنچمارك‌هاي ذكرشده در اين جدول را اخبار تخصصي، علمي، تكنولوژيكي، فناوري مرجع متخصصين ايران اجرا كرده است.

با نگاهي به عملكرد تراشه‌ي Snapdragon 765G در بنچمارك‌هاي آف‌اسكرين (تأثيرناپذير از وضوح نمايشگر) GFXBench و بنچمارك‌هاي ديگري كه توان پردازشي خام دستگاه‌ها را مي‌سنجند، كاملا واضح است كه اين تراشه به‌خودي خود ياراي رقابت با نمونه‌هاي توانمندي همچون +Snapdragon 865 يا A14 Bionic را ندارد؛ اما به‌لطف وضوح كمتر نمايشگر، ريزر ۲۰۲۰ ضعف خود را در بازي‌ها جبران مي‌كند. به‌عنوان مثال موبايل تاشدني موتورولا با ۵۰ درصد پيكسل كمتر درمقايسه‌با گلكسي زد فولد ۲، در تست‌هاي آن‌اسكرين (تأثيرپذير از وضوح نمايشگر) GFXBench عملكرد بسيار نزديكي به دستگاه تاشدني سامسونگ دارد.

صرف‌انديشه متخصصين از اعداد و ارقام، ريزر ۲۰۲۰ به‌لطف نرم‌افزار بهينه‌اش، در تمامي متخصصي‌هاي روزمره، عملكردي هم‌سطح با دستگاه‌هاي پرچم‌دار ارائه مي‌دهد، اين موضوع را از امتياز PCMark نزديك موبايل به محصولاتي همچون گلكسي S20 يا شيائومي مي ۱۰ نيز مي‌توان متوجه شد. ريزر ۲۰۲۰ در اجراي بازي‌هايي همچون Call of Duty Mobile نيز عملكرد مطلوبي دارد.


باتري ريزر 5G

محدوديت‌هاي مكانيزم تاشدني عمودي مهندسان موتورولا را به استفاده از باتري نسبتا كم‌حجم ۲۸۰۰ ميلي‌آمپرساعتي ناگزير كرده‌اند. موتورولا مي‌گويد چنين ظرفيتي، متخصص ريزر 2020 را تا ۲۴ ساعت از شارژ مجدد بي‌نياز خواهد كرد؛ اما مدعي است كه درصورت نياز، شارژر ۱۸ واتي TurboPower همراه موبايل «انرژي كافي براي چندين ساعت را ظرف چند دقيقه» فراهم مي‌كند. صرف‌انديشه متخصصين از شعار تبليغاتي موتورولا، شارژ كامل باتري ريزر ۲۰۲۰ با شارژ پيش‌فرض دستگاه به بيش از ۱۰۰ دقيقه زمان نياز دارد.

با تنظيم روشنايي نمايشگر روي ۲۰۰ نيت، قطع تمام اتصالات بي‌سيم (حالت پرواز) و صداي اسپيكر، سراغ آزمون پخش ويدئوي معيار اخبار تخصصي، علمي، تكنولوژيكي، فناوري مرجع متخصصين ايران با وضوح HD مي‌رويم. در آزمون پخش ويدئو، ريزر ۲۰۲۰ به‌مدت ۱۴ ساعت و ۴۳ دقيقه دوام مي‌آورد كه نتيجه‌ي رضايت‌بخشي است؛ اما دستگاه با اين نتيجه در جمع بهترين‌هاي بازار قرار نمي‌گيرد.

عملكرد باتري ريزر 2020 دربرابر رقبا
محصول ٫ آزموننمايشگرباتريپخش ويدئو PCMark
ابعاد و رزولوشنميلي‌آمپرساعتدقيقه:ساعتدقيقه:ساعت
ريزر 2020۶٫۲ اينچ
۲۱۴۲ × ۸۷۶ پيكسل
۲۸۰۰۱۴:۴۳۸:۴۱
آيفون ۱۲ پرو مكس۶٫۷ اينچ
۲۷۷۸ × ۱۲۸۴ پيكسل
۳۶۸۷۲۰:۴۷--
گلكسي زد فولد ۲
(تبلت Adaptive)
۷٫۶ اينچ
۲۲۰۸ × ۱۷۶۸ پيكسل
۴۵۰۰۱۲:۴۴۷:۰۰
گلكسي نوت ۲۰ اولترا
(Adaptive)
۶٫۹ اينچ
۳۰۸۸ × ۱۴۴۰ پيكسل
۴۵۰۰۱۸:۳۴۸:۲۹
گلكسي نوت ۲۰۶٫۷ اينچ
۲۴۰۰ × ۱۰۸۰ پيكسل
۴۳۰۰۲۲:۱۳۱۰:۳۵
آيفون ۱۲ پرو۶٫۱ اينچ
۲۵۳۲ × ۱۱۷۰ پيكسل
۲۸۱۵۱۷:۱۴--
آيفون ۱۲۶٫۱ اينچ
۲۵۳۲ × ۱۱۷۰ پيكسل
۲۸۱۵۱۷:۵۰--
آيفون ۱۱ پرو مكس۶٫۵ اينچ
۲۶۸۸ × ۱۲۴۲ پيكسل
۳۹۶۹۱۶:۲۳--
آيفون ۱۱ پرو۶٫۳۹ اينچ
۲۴۳۶ × ۱۱۲۵ پيكسل
۳۰۴۶۱۴:۰۳--
آيفون ۱۱۶٫۱ اينچ
۱۷۹۲ × ۸۲۸ پيكسل
۳۱۱۰۱۲:۱۷--
شيائومي مي ۱۰۶٫۶۷ اينچ
۲۳۴۰ × ۱۰۸۰ پيكسل
۴۷۸۰۲۰:۰۳۱۲:۰۱
موتورولا اج پلاس۶٫۷ اينچ
۲۳۴۰ × ۱۰۸۰ پيكسل
۵۰۰۰۱۹:۵۱۱۳:۵۳
هواوي پي ۴۰ پرو
(Performance)
۶٫۵۸ اينچ
۲۶۴۰ × ۱۲۰۰ پيكسل
۴۲۰۰--۱۱:۵۱
هواوي پي ۴۰ پرو۱۹:۲۱۱۲:۴۳
گلكسي S20 پلاس
+FHD و ۶۰ هرتز
۶٫۷ اينچ
۳۲۰۰ × ۱۴۴۰ پيكسل
۴۵۰۰۱۷:۱۳۸:۵۹
گلكسي S20
+FHD و ۶۰ هرتز
۶٫۲ اينچ
۳۲۰۰ × ۱۴۴۰ پيكسل
۴۰۰۰۱۶:۴۰۹:۱۹
گلكسي S20 اولترا
+FHD و ۶۰ هرتز
۶٫۹ اينچ
۳۲۰۰ × ۱۴۴۰ پيكسل
۵۰۰۰۱۸:۰۷۱۰:۳۴
وان‌پلاس ۷ پرو
(۹۰ هرتز)
۶٫۶۷ اينچ
۳۱۲۰ × ۱۴۴۰ پيكسل
۴۰۰۰۱۴:۱۷۹:۵۲

بنچمارك PCMark با شبيه‌سازي متخصصي‌هاي روزمره نظير وب‌گردي، ويرايش عكس و متن، مدت‌زمان روشن‌ماندن نمايشگر را در روشنايي ۲۰۰ نيت مي‌سنجد. اين بنچمارك نشان مي‌دهد كه چنانچه روزانه ۵ ساعت از ريزر 2020 استفاده‌ي عادي داشته باشيد، بايد ظهر روز بعد، موبايل را به شارژ متصل كنيد!


جمع‌بندي

موتورولا با توليد ريزر 2020، پيشرفت‌هاي زيادي در مقايسه با مدل سال قبل ايجاد كرده كه مهم‌ترين آن‌ها، عرضه‌ي جهاني اين موبايل است. برخلاف مدل سال قبل كه به تعدادي از اپراتورهاي آمريكا محدود بود، ريزر 2020 يا همان ريزر 5G در سراسر جهان به فروش مي‌رسد. با وجود تمام بهبودها، هنوز ريزر 2020 نمي‌تواند برچسب ارزشي ۱۴۰۰ دلاري خود را توجيه كند. موبايل تاشدني موتورولا نزديك‌ترين تجربه را به مدل كلاسيك ريزر V3 ارائه مي‌دهد، ولي هنوز ايرادهاي زيادي دارد و نمي‌توانيم آن را موبايل متخصصدي و بهينه‌اي بدانيم.

مهم‌ترين ايراد ريزر 2020 به لولاي آن مربوط مي‌شود. لولاي اين موبايل با هر بار بازوبسته كردن، صدايي توليد مي‌كند كه حس ضعيف و شكننده بودن موبايل را به شما انتقال مي‌دهد. به‌علاوه اگر بخواهيد موبايل را مثل مدل كلاسيك ريزر V3، با يك دست باز كنيد، بايد ناخن دستتان را به نمايشگر فشار دهيد كه اين موضوع در كوتاه‌مدت به خراب شدن نمايشگر منجر مي‌شود.

وقتي قرار است ۱۴۰۰ دلار براي خريد يك موبايل هزينه كنيم، بايد از بهترين و سريع‌ترين سخت‌افزار در كنار نمايشگري عالي با نرخ نوسازي زياد و از همه مهم‌تر، دوربيني كارآمد استفاده كند. مواردي كه هيچ‌كدام را نمي‌توانيد در قلب ريزر 2020 پيدا كنيد.

اگر مي‌خواهيد حس نوستالژي موبايل ريزر V3 را در قالب يك موبايل هوشمند امروزي تجربه كنيد، ريزر 2020 يا همان ريزر 5G بهترين و به‌عبارتي تنها انتخابتان خواهد بود؛ ولي اگر به‌دنبال بهترين موبايل با نمايشگر تاشدني مي‌گرديد يا علاقه ويژه‌اي به برند موتورولا داريد، انتخاب‌هاي به مراتب بهتري از ريزر 2020 وجود دارد.

نكات مثبت

  • طراحي خاطره‌انگيز و جذاب
  • نمايشگر دوم كارآمد
  • رابط متخصصي نزديك به اندرويد خالص

نكات منفي

  • مكانيزم ناكارآمد لولا
  • عملكرد ناپايدار دوربين با عملكرد ضعيف در تاريكي
  • ارزش نجومي

  انديشه متخصصينات
كاراكتر باقي مانده

بيشتر بخوانيد